محمد رضا طباطبايى تبريزى
39
هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى )
مىشده و حجاج روى آن ايستاده دعاى مخصوص مىخواندهاند . نظاير اين در جاهاى ديگر كتاب هم ديده مىشود . وى بحثى هم دربارهء مقبرهء شيخ شهاب الدين اهرى دارد و يادداشتى را كه از شيخ بهايى ، از شعبان سال 1018 روى ديوار بوده عينا ضبط كرده كه جاى آن سفيد است و خوشبختانه تا به امروز برجاى مانده است . فوايد كتاب ، بيش از اينهاست و البته جز با مطالعهء هوشمندانهء آن به دست نخواهد آمد . تصحيح سفرنامه تنها نسخهء كتاب ، كه من مىشناختم ، در كتابخانهء مرحوم ملك به شمارهء 2357 ثبت شده است . نسخهء مزبور را كه بسيار عالى و خوشخط و شامل 157 برگ بوده ، با حمايت جناب حجت الاسلام و المسلمين الهى خراسانى و همكارى صميمانه بخش خطى كتابخانه آستان قدس رضوى و به خصوص قسمت فيلمتك آن ، به سرعت دريافت كردم . متن را از روى نسخهء موجود تايپ كردم و در فرصت عمرهاى كه در شهريور 1386 در حرمين بودم ، آن را به همراه همسرم مقابله كرده و در بازگشت مقدمهء حاضر را نوشته و اشكالات موجود را تا حد امكان رفع كردم . خوشخط بودن نسخه بهمعناى آن نبود كه مشكل نداشت ، به خصوص دربارهء اسامى مناطق مختلف ، كه فراوان است و برخى مشكلياب . مشكل يكساننگارى كاف و گاف هم در برخى از اسامى توليد اشكال مىكرد . حال هم كه آماده شده ، پيشاپيش براى اغلاطى كه مانده است ، عذر خواهم . نويسنده خود براى بسيارى از موارد ، عناوينى انتخاب كرده بود اما مواردى هم وجود داشت كه لازم بود عناوينى افزوده شود تا كار استفاده از كتاب آسانتر گردد . ما اين موارد را در كروشه آوردهايم . و نكته اخير اينكه از طولانى شدن مقدمه عذر مىخواهم . دليلش به خصوص در انتخاب عبارات كتاب آن بود كه مستقل از كتاب همسودمند باشد . رسول جعفريان 16 / 6 / 1386